ცნობა
მანქანების აკრძალვა საქართველოში
“ქართული ოცნების” პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის განცხადებით, 6 წლამდე მანქანების ქვეყანაში შემოყვანის აკრძალვის ნაცვლად მთავრობა მნიშვნელოვნად ზრდის განბაჟების ტარიფს. ამ გადაწყვეტილებას ხელისუფლება ეკოლოგიურ მიზნებს უკავშირებს. თუმცა, ექსპერტების თქმით, გადაწყვეტილება რეალურად ძველი ავტომობილების შემოყვანას მნიშვნელოვნად გააძვირებს.
აკრძალვის ნაცვლად გაზრდილი ტარიფი
კობახიძის თქმით, ახალი რეგულაციის მიხედვით, 6 წელზე მეტი ასაკის ავტომობილებზე აქციზის გადასახადი განისაზღვრება 4.5 ლარით თითო კუბურ სანტიმეტრზე. ეს ნიშნავს, რომ ძველი ავტომობილების შემოყვანა აღარ აიკრძალება, მაგრამ მათი განბაჟება მნიშვნელოვნად გაძვირდება.
მთავრობის განმარტებით, ცვლილება დაკავშირებულია გარემოს დაცვისა და ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესების მიზანთან. კობახიძის თქმით, რეგულაციის კორექტირება კერძო სექტორისა და მოქალაქეების ინტერესების გათვალისწინებით განხორციელდა.
“ეს გადაწყვეტილება მნიშვნელოვანია ეკოლოგიაზე ზრუნვისთვის – გარემოს დაცვა და ჰაერის სისუფთავე ჩვენი მთავარი მოტივაციაა,“ – განაცხადა მან.
რამდენად იზრდება გადასახადი
ახალი წესით, 6 წელზე მეტი ასაკის ავტომობილებზე აქციზის გადასახადი მკვეთრად იზრდება. ამ დრომდე 6-დან 9 წლამდე ავტომობილებზე აქციზი 1 კუბურ სანტიმეტრზე დაახლოებით 80 თეთრიდან იწყებოდა და მანქანის წლების მატებასთან ერთად იზრდებოდა – მაქსიმუმ 2.4 ლარამდე.
ახალი რეგულაციის შედეგად ეს მაჩვენებელი ერთიანად 4.5 ლარამდე იზრდება, რაც ფაქტობრივად 200–500%-იან ზრდას ნიშნავს.
ფასი პირდაპირ იქნება დამოკიდებული ძრავის მოცულობაზე. მაგალითად:
- 1.5-ლიტრიანი ძრავის მქონე ავტომობილის განბაჟება დაახლოებით 6 750 ლარი იქნება;
- 2.0-ლიტრიანის — დაახლოებით 9 000 ლარი;
- 3.0-ლიტრიანი ავტომობილის შემთხვევაში კი გადასახადი 13 500 ლარს მიაღწევს.
განბაჟების კალკულატორის მიხედვით, მაგალითად 2017 წლის 2.0-ლიტრიანი ჰიბრიდული ავტომობილის შემოყვანა აქამდე დაახლოებით 1 800 ლარი ჯდებოდა, ახალი წესით კი გადასახადი დაახლოებით 9 000 ლარი გახდება.
მარჯვენასაჭიანი ავტომობილებისთვის აქციზის განაკვეთი კვლავ სამმაგი რჩება.
პირველი გადაწყვეტილების გადახედვა
მთავრობა თავდაპირველად ბევრად მკაცრ ნაბიჯებს გეგმავდა. 12 თებერვალს კობახიძემ განაცხადა, რომ 1 აპრილიდან საქართველოში აიკრძალებოდა 6 წელზე მეტი ასაკის ავტომობილების იმპორტი, გარდა ელექტროავტომობილებისა.
ხელისუფლება ამ გადაწყვეტილებასაც გარემოს დაცვის აუცილებლობით ხსნიდა და ამტკიცებდა, რომ რეგულაცია არ შეეხებოდა რეექსპორტს და არც იმ მოქალაქეებს, რომლებიც უკვე ფლობდნენ ძველ ავტომობილებს.
თუმცა ინიციატივას მალევე მოჰყვა კრიტიკა როგორც ბიზნესის, ისე პოლიტიკურ წრეებში. მმართველი გუნდის სატელიტი პარტიის, “ხალხის ძალის” წარმომადგენელმა, დიმიტრი ხუნდაძემ განაცხადა, რომ გადაწყვეტილება გადასახედია.
საბოლოოდ ხელისუფლებამ სრული აკრძალვის ნაცვლად ფინანსური ბარიერის დაწესება აირჩია: ეს ნაბიჯი, ძველი ავტომობილების იმპორტს ფორმალურად ტოვებს შესაძლებლად, თუმცა მნიშვნელოვნად აძვირებს.
კომენტარი
“6 წელზე წველი ავტომობილების შემოყვანა ფაქტობრივად აიკრძალა. ახლა ეს პირდაპირი აკრძალვით კი არ ხდება, არამედ შემოვლითი გზით, უზარმაზარი ბაჟის მეშვეობით. თუ იმპორტირებული მანქანის განბაჟება მაგალითად 2000 ლარი ღირდა, ახლა 10 000 ლარი გახდება. ეს უაზროს ხდის მის შემოყვანას.
მთავრობის ეს გადაწყვეტილება ტრამპის მუქარას ჰგავს, რომ ამბობს, 500 პროცენტიან ტარიფს დაგიწესებთო. ეს ფაქტლბრივად საქონლის იმპორტის აკრძალვაა, ოღონდ ტექნიკურად(ეშმაკურად), ვერ შემოგედავება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია. კი არ ვკრძალავ, ტარიფს ვზრდიო, ეს შინაარსია ჩადებული.
6 წლამდე ავტომობილების შემოყვანის აკრძალვა ქვეყანას ძველი ავტომობილების სასაფლაოდ აქცეს.” – წერს სოციალურ ქსელში ეკონომისტი რომან გოცირიძე.