ცნობაისტორიის დაწერა, პრემიერ ირაკლი კობახიძის მიერ, დღეს გაკეთებულმა შეფასებებმა გადამაწყვეტინა. პრემიერმა ზუსტად და პოლიტ.კორექტურად უპასუხა დღევანდელი დღის თემიდან გამომდინარე დასმულ ყველა კითხვას, რამაც „აღაშფოთა“ და „გააღაზიანა პატიოსანი საზოგადოება“, რომლებმაც ჩემი აზრით, არც საქართველოს წარსული იცის, არც აწმყოსი გაეგებათ და მომავალიც მხოლოდ „ ევროატლანტიკურად“ ესახებათ.
ნათელია, ყველა დროსა და ეპოქაში ქვეყნის წარსულს უსადაგებენ , ურგებენ ხოლმე პოლიტიკურ მიზნებს. ხანდახან მალავენ , ისტორიიდან შლიან ან აკნინებენ, ხანდახან აზვიადებენ ხოლმე მათთვის მიუღებელ პროცესებს. მაგრამ, სიმართლე არის ერთი და იმიტომაც ჰქვია სიმართლე! არც იმაზე ფიქრი მაღელვებს, ვინ და როგორ შეაფასებს თემას. ჩემი მიზანი ამ საკითხის ჩემებურად განვრცობა და მკითხველისთვის შესაძლოა, მისთვის მიუღებლად დანახვაა. მიზანი ჩვენი ქვეყნის ხელისუფლებების შეცდომები და გარკვეულწილად დანაშაულებრივი გადაწყვეტილებებია, რომლებიც მავანს დღეს- “გმირობად” მიაჩნიათ.
1918-1921 წწ.
პირველი რესპუბლიკის ხელისუფლებას (1918-1921 წწ.) შეცდომები იმაზე მეტი ჰქონდა, ვიდრე პოზიტიური შედეგები. გადაყვნენ რა შიდა პოლიტიკურ ომებს, დაპირისპირებებსა და ურთიერთ შუღლს, საბოლოოდ გამოიწვია სახელმწიფოს დაშლა და საბჭოთა ოკუპაცია.
- თურქეთის ზეწოლით (ოსმალეთის იმპერიის მხრიდან) დაშალეს პირველი ფედერალური ამიერკავკასიური სახელმწიფო (ამიერკავკასიის ფედერაციული რესპუბლიკა), სადაც შედიოდნენ საქართველო, აზერბაიჯანი და სომხეთი.
ეს ფედერაცია შეიქმნა 1918 წლის აპრილში, მაგრამ მხოლოდ ერთ თვეში დაიშალა თურქეთის ულტიმატუმის გამო, რამაც ადვილად გადასანსხმელად მოუსწრო მათ დამოუკიდებლობის გამოცხადებას 1918 წლის 26 მაისს.
იურიდიულად, ეს დაშლა იყო იძულებითი და არ ჰქონდა საერთაშორისო სამართლებრივი საფუძველი, რადგან ფედერაციის კონსტიტუცია არ ითვალისწინებდა ასეთ სწრაფ გაუქმებას, რამაც შემდგომში გამოიწვია ტერიტორიული დავები სომხეთთან და აზერბაიჯანთან (მაგ., ლორისა და ბორჩალოს რეგიონები).
საქართველო ხელში და გასაფლანგად ჩაუგდეს ჯერ ინგლისელებს, შემდეგ გერმანელებს.
- 1918 წლის ივნისში გაფორმდა ხელშეკრულება გერმანიასთან, რომლითაც საქართველომ გერმანიას მისცა ეკონომიკური პრივილეგიები (მანგანუმის მოპოვების უფლება ჭიათურაში, პორტების კონტროლი ბათუმში), სანაცვლოდ გერმანულ დახმარებაზე თურქეთის წინააღმდეგ.
- იურიდიულად, ეს იყო კაბალური ხელშეკრულება, რადგან იგი არღვევდა საერთაშორისო სამართლის პრინციპებს (მაგ., სახელმწიფო სუვერენიტეტის დარღვევა რესურსების გადაცემით), და არ იყო რატიფიცირებული საერთაშორისო ორგანოებში, რამაც საქართველოს დაუტოვა ეკონომიკური დამოკიდებულება.
- მოგვიანებით, 1918 წლის ბოლოს, ბრიტანეთის ჯარებმა შეცვალეს გერმანელები ბათუმში და ტრანსკავკასიაში, მაგრამ 1919 წელს გაიყვანეს ჯარები, რამაც საქართველო დაუცველი დატოვა. ეს იყო იურიდიული შეცდომა, რადგან ხელშეკრულებები არ ითვალისწინებდა გრძელვადიან გარანტიებს და არღვევდა ნეიტრალიტეტის პრინციპებს.
- გაუფორმეს კაბალური ხელშეკრულებები ქვეყნის სასარგებლო წიაღისეულის ხელში ჩასაგდებად. გერმანიასთან ხელშეკრულებაში (1918 წლის 4 ივნისი) საქართველომ გერმანიას მისცა 25%-იანი წილი ჭიათურის მანგანუმში და პორტების კონტროლი, რაც იურიდიულად იყო უთანასწორო და არღვევდა საერთაშორისო სამართლის ნორმებს (მაგ., ჰააგის კონვენცია 1907 წლის, რომელიც კრძალავს ოკუპაციის დროს რესურსების ექსპლუატაციას). ანალოგიურად, ბრიტანეთთან შეთანხმებები (1919) იურიდიულად სუსტი იყო, რადგან არ იყო რატიფიცირებული და დამოკიდებული იყო მოკავშირეთა საბჭოს გადაწყვეტილებებზე.
- ვერ შეძლეს საქართველოს გაეროს წინამორბედ ორგანიზაციაში – ერთა ლიგაში გაწევრიანება.
- მიუხედავად მცდელობების (1920 წელს განაცხადის შეტანა), ერთა ლიგამ უარი თქვა საქართველოს გაწევრიანებაზე 1920 წლის ნოემბერში, რადგან მიიჩნია, რომ საქართველოს საზღვრები არ იყო სტაბილური და საბჭოთა საფრთხე მაღალი.
- იურიდიულად, ეს იყო შეცდომა, რადგან მთავრობამ არ უზრუნველყო საერთაშორისო ალიანსები და დე იურე აღიარება (მიუხედავად დე ფაქტო აღიარებისა 1921 წელს), რამაც იურიდიული დაცვა არ მისცა საბჭოთა შეჭრის წინააღმდეგ.
- ქვეყანასთან საბჭოთა რუსეთთან ხელი მოაწერეს 1920 წლის 7 მაისს გაურკვეველ ხელშეკრულებას. ეს იყო მოსკოვის ხელშეკრულება, რომლითაც საბჭოთა რუსეთმა აღიარა საქართველოს დამოუკიდებლობა, მაგრამ იურიდიულად იყო სუსტი, რადგან არ ითვალისწინებდა გარანტიებს და ნებადართული გახადა ბოლშევიკური პარტიის ლეგალიზაცია საქართველოში.
- ხელშეკრულების მუხლი 4 იურიდიულად პრობლემური იყო, რადგან რუსეთს უფლებას აძლევდა “თავისუფლად ტრანზიტს” საქართველოში, რამაც ხელი შეუწყო შეჭრას 1921 წელს.
- იურიდიული შეცდომა იყო იმაში, რომ ხელშეკრულება არ იყო რატიფიცირებული საერთაშორისო ორგანოებში და არ ჰქონდა სანქციების მექანიზმი დარღვევის შემთხვევაში.
- ციხეებიდან გაათავისუფლეს კომუნისტური პარტიის წევრები, მათ შორის ლავრენტი ბერია.
- 1920 წლის ხელშეკრულების შემდეგ, საქართველოს მთავრობამ ამნისტია გამოაცხადა ბოლშევიკური პარტიისთვის, რამაც იურიდიულად ლეგალიზებული გახადა მათი საქმიანობა, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი აგრძელებდნენ საბოტაჟს.
- ეს იყო იურიდიული შეცდომა, რადგან არღვევდა სახელმწიფო უსაფრთხოების კანონებს (1919 წლის კანონი რევოლუციური მოძრაობების წინააღმდეგ) და ხელი შეუწყო შიდა დესტაბილიზაციას.
- კონსტიტუცია, პროცედურის უხეში დარღვევით მიიღეს მხოლოდ საკუთარი ლეგიტიმურობის დასამტკიცებლად, როდესაც საბჭოთა ძალები თბილისს იყვნენ მომდგარი.
- 1921 წლის 21 თებერვალს მიღებული კონსტიტუცია იურიდიულად იყო დეფექტური, რადგან მიღებული იყო საგანგებო მდგომარეობაში, საბჭოთა შეჭრის დროს (შეჭრა დაიწყო 11 თებერვალს), რაც არღვევდა საკონსტიტუციო პროცედურებს (არ იყო საყოველთაო განხილვა, რატიფიკაცია დაჩქარებული იყო). ეს იყო იურიდიული ფორმალობა, რომელმაც ვერ უზრუნველყო საერთაშორისო დაცვა.
- მტერს წინასწარ დამარცხებულ ომში შეაკლეს იუნკერები, რომლებსაც ასიდან 1%-იც არ ჰქონდათ რაიმე წარმატების მიღწევის შანსი.
- 1921 წლის თებერვალში კოჯორ-ტაბახმელას ბრძოლაში იუნკერები და სხვა ძალები იბრძოდნენ საბჭოთა არმიის წინააღმდეგ, მაგრამ სამხედრო სისუსტის გამო (არმია მხოლოდ 10-15 ათასი კაცი იყო, არასაკმარისად შეიარაღებული) დამარცხდნენ. იურიდიულად, ეს იყო შეცდომა, რადგან მთავრობამ არ უზრუნველყო საერთაშორისო სამხედრო დახმარების იურიდიული საფუძვლები.
- ეთნიკური უმცირესობების პოლიტიკა – 1920 წელს სამხრეთ ოსეთში აჯანყების ჩახშობა იურიდიულად არღვევდა უმცირესობათა უფლებებს (1919 წლის კანონი), რამაც გამოიწვია ეთნიკური დაპირისპირება და საბჭოთა ჩარევა.
- აგრარული რეფორმის არასრული იმპლემენტაცია – მიუხედავად დადებითი დაწყებისა, რეფორმა იურიდიულად არ იყო დაცული გრძელვადიანად, რამაც გლეხთა უკმაყოფილება გამოიწვია.
- სამხედრო რეფორმის უგულებელყოფა – არმია არ იყო მოდერნიზებული, იურიდიული კანონები (1918 წლის სამხედრო კანონი) არ იყო ეფექტური.
- შიდა პოლიტიკური რეპრესიები – ოპოზიციის დევნა (ბოლშევიკების გარდა სხვები) იურიდიულად არღვევდა თავისუფლების პრინციპებს.
1921 წლის ოკუპაციას, უფრო სწორედ საქართველოს თურქეთის, ინგლისის, გერმანიის და სხვათა მმართველობისგან გაწმენდას მოჰყვა გაერთიანებული საქართველოს შემადგენლობაში ისეთი ნაწილების ავტონომიური თუ ოლქის სტატუსით გაერთიანება, რომლებიც მეფის რუსეთის დროიდანაც კი 1864 წლიდან ცალკე განსაკუთრებული ოლქის „სოხუმის ოლქის“ სტატუსით იყო შესული.
მნიშვენლოვანია, რომ „ისტორიული სამართლის“ გაგებას გაერო თუ სხვა ავტორიტეტული ორგანიზაციები არ ცნობს, დღევანდელმა მსოფლიო ვითარებამ გვიჩვენა, რომ საერთაშორისო სამართლის ნორმებიც კი იგნორირებული და წაბილწულია, მართალია ის, ვინც ძლიერია.
1989- 1992 წწ.
ყველაზე დიდი იურიდიული კატასტროფა ემოციურ ფონზე, გინდ განზრახ მტრობა, გინდ ტექნიკური შეცდომა მოხდა, მაშინ, როცა გაუქმდა საბჭოთა კონსტიტუცია, რომელიც აწესრიგებდა ყველა შემადგენელ ტერიტორიულ ერთეულის (აფხაზეთის ასსრ, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი) ურთიერთობას ცენტრთან .
ნაცვლად ამის აღდგენილ იქნა 1921 წლის კონსტიტუცია, რომელიც აფხაზეთს მხოლოდ „ავტონომიას“ უწერდა გაურკვევლად, სამხრეთ ოსეთს კი საერთოდ არ ახსენებდა.
- იურიდიულად ეს იყო კატასტროფა: შეიქმნა სამართლებრივი ვაკუუმი, რომელიც აფხაზებმა და ოსებმა წარმატებით გამოიყენეს.
- 1992 წელს აფხაზეთმა აღადგინა თავისი 1925 წლის კონსტიტუცია და გამოაცხადა თანასწორობა საქართველოსთან; ოსებმა კი დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს. ისინი მოგებულ იურიდიულ პოზიციაში აღმოჩნდნენ, რადგან საქართველოს ახალ კონსტიტუციურ სივრცეში მათი საბჭოთა ავტონომიები „არ არსებობდა“.
- ამას დაემატა ე.წ. ნულოვანი ხელშეკრულება (1993 წლის 9 დეკემბერი, შევარდნაძის ხელმძღვანელობით).
- საქართველომ უარი თქვა სსრკ-ს საგარეო აქტივების 1.62%-ზე (უცხოური ქონება, საელჩოები, ოქროს რეზერვები, ბრილიანტის ფონდი, Gosstrakh-ის წილი ~550 მლნ დოლარი, საერთო შეფასებით ~2 მლრდ დოლარი 2001 წლის მონაცემებით).
- სანაცვლოდ გათავისუფლდა ვალების წილისგან, მაგრამ დაკარგა პოტენციური შემოსავლები ახალი სახელმწიფოს ასაშენებლად.
- იურიდიულად ეს იყო კაპიტულაცია — ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა გრძელვადიან გარანტიებს და რუსეთის სასარგებლოდ იყო გადახრილი.
- ზვიად გამსახურდიას კანონიერი ხელისუფლების დამხობამდე (1992 წლის იანვარი) მას ჰქონდა შეთავაზება პირადად მონაწილეობა მიეღო დსთ-ს ლიდერთა შეხვედრაში, მაგრამ უარი თქვა.
- ელცინის რუსეთმა შევარდნაძეს მოგვიანებით (1993 წელს) პირდაპირ დაემუქრა საქართველოს შუაზე გაყოფით, რის შემდეგაც საქართველო იძულებით შევიდა დსთ-ში და რუსულ ბაზებს დაეთანხმა.
გამსახურდიას ხელისუფლების დამატებითი იურიდიული და სახელმწიფოებრივი შეცდომები:
- 1991 წლის სექტემბერში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადება უზენაესი საბჭოს თანხმობის გარეშე (კონსტიტუციის პირდაპირი დარღვევა);
- ოპოზიციის რეპრესიები (ჭანტურია, იოსელიანი, ჟურნალისტები, ცენზურა, პარტიების კანონის შეჩერება);
- კომუნისტური პარტიის აკრძალვა და 64 დეპუტატის მანდატის გაუქმება (პარლამენტის დეზორგანიზაცია);
- სამხრეთ ოსეთის ავტონომიის გაუქმება (1990 წლის დეკემბერი) და საგანგებო მდგომარეობა (ეთნიკური კონფლიქტი);
- აფხაზეთში ნაციონალისტური პოზიცია (ეთნიკური უმცირესობები 30%, მაგრამ არჩევნებში მხოლოდ 9 მანდატი);
- ეკონომიკური იზოლაცია (უარი ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებთან ხელშეკრულებებზე);
- ძლიერი საპრეზიდენტო სისტემის შემოღება (1991 წლის აპრილი) — პარლამენტთან დაპირისპირება.
ამ შეცდომებმა ერთობლივად გამოიწვია სამოქალაქო ომი, გადატრიალება, აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დე-ფაქტო დამოუკიდებლობა და საქართველოს სისუსტე. საბოლოოდ, პირველი პრეზიდენტის დევნილობა და მკვლელობა.
თუმცა, ერთმნიშვნელოვნად ეს იყო საგარეო ჩარევის (რუსეთის, დასავლეთის) შედეგიც, და არა მხოლოდ შიდა შეცდომების. საერთაშორისო სამართლის ნორმები კი, როგორც დღესაც ვხედავთ, ხშირად იგნორირებულია — მართალია ის, ვინც ძლიერია.
1992-2003 წწ.
ედუარდ შევარდნაძის მმართველობა (1992-2003 წწ.) იყო იძულებითი გადაწყვეტილებების და კომპრომისების პერიოდი— ქვეყნის სტაბილიზაციის მცდელობა სამოქალაქო ომის, ეკონომიკური კრიზისის და სეპარატისტული კონფლიქტების ფონზე.
- თუმცა, მისი ქმედებები ხშირად კრიტიკდება იურიდიული და სახელმწიფოებრივი შეცდომებით, რომლებმაც გააღრმავეს კორუფცია, ეკონომიკური კრახი და ტერიტორიული დანაკარგები.
- აფხაზეთის ომი (1992-1993 წწ.) მართლაც იყო კატასტროფა: 30,000-მდე დაღუპული, 300,000-ზე მეტი დევნილი, ეკონომიკური ჩამოშლა, ბლოკადა (უშუქობა, უგაზობა, შიმშილი, კრიმინალი).
- ეს ომი არ იყო შევარდნაძის პირდაპირი მიზანი, მაგრამ მისი მმართველობის დროს დაიწყო და გაღრმავდა აფხაზეთში შესვლით (თენგიზ კიტოვანის ეროვნული გვარდიის ოპერაცია), რამაც გამოიწვია რუსეთის იძულებითი ჩარევა.
- მოლაპარაკებები სეპარატისთა ლიდერთან- ვლადისლავ არძინბასთან რამდენჯერმე ჩაიშალა, რაშიც ხშირად ადანაშაულებენ საგარეო ძალებს (აშშ-ის და რუსეთის ინტერესები), მათ შორის ტერაქტებსა და პროვოკაციებს.
- შევარდნაძემ უარი თქვა ზოგიერთ შეთავაზებაზე (მაგ., აშშ-ის და რუსეთის მოთხოვნებზე), რამაც გამოიწვია მისი “ხავერდოვანი ჩანაცვლება” 2003 წლის “ვარდების რევოლუციით” მიხეილ სააკაშვილით და ე.წ. რეფორმატორებით.
იურიდიული შეცდომები:
- შევარდნაძის მმართველობა კრიტიკდება იურიდიული სისტემის სისუსტით, რომელმაც კორუფცია და რეპრესიები დაუშვა, რამაც გამოიწვია სახელმწიფოს ინსტიტუტების კრახი,
- კორუფციის დაშვება და იურიდიული იმუნიტეტი: შევარდნაძემ “შეთანხმება დადო ელიტებთან” — ძლიერი კლანები და ოლიგარქები (მათ შორის ოჯახის წევრები) იღებდნენ იურიდიულ იმუნიტეტს კორუფციის სანაცვლოდ, რამაც გამოიწვია სისტემური კორუფცია.
- იურიდიულად, ეს არღვევდა საერთაშორისო ანტიკორუფციულ ნორმებს (მაგ., Transparency International-ის 2000 წლის რეიტინგში საქართველო 85-ე ადგილზე იყო 100-დან).
- კორუფცია მოიცავდა გადასახადების არაკრებას, სასამართლოების კონტროლს და უსაფრთხოების სამსახურების მიერ გატაცებებს. ეს იყო იურიდიული შეცდომა, რადგან არ განხორციელდა ანტიკორუფციული კანონები (მიუხედავად დაპირებებისა), რამაც სახელმწიფო ბიუჯეტი დაახლოებით 1 მლრდ ლარით დააზარალა.
- არჩევნების გაყალბება და კონსტიტუციური დარღვევები: 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნები გაყალბებულ იქნა, რამაც “ვარდების რევოლუცია” გამოიწვია. იურიდიულად, ეს არღვევდა საქართველოს კონსტიტუციას (1995 წლის) და საერთაშორისო სტანდარტებს (მაგ., OSCE-ის რეკომენდაციები).
- 2000 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებიც იყო არაგამჭვირვალე. შევარდნაძემ შეცვალა კონსტიტუცია 2000 წელს, რათა გაეზარდა საპრეზიდენტო უფლებები, მაგრამ ეს იყო იურიდიული მანიპულაცია, რომელმაც ოპოზიციის რეპრესიები დააკანონა.
მედიის და ოპოზიციის რეპრესიები:
- შევარდნაძემ შეეცადა ზეწოლა მოეხდინა დამოუკიდებელ მედიაზე (მაგ., Rustavi-2-ზე 2001-2003 წწ. საგადასახადო შემოწმებებით, სასამართლო საქმეები და ლიცენზიის გაუქმების მცდელობა). იურიდიულად, ეს არღვევდა გამოხატვის თავისუფლებას (საქართველოს კონსტიტუციის მუხლი 24) და საერთაშორისო კონვენციებს (ევროპული ადამიანის უფლებათა კონვენცია).
- ჟურნალისტი გიორგი სანაიას მკვლელობა (2001) დაუკავშირდა კორუფციის გამოძიებას, მაგრამ გამოძიება იურიდიულად არასრული იყო.
კონსტიტუციური ვაკუუმის შექმნა:
- 1992 წელს (შევარდნაძის დაბრუნების შემდეგ) აღადგინა 1921 წლის კონსტიტუცია, რამაც იურიდიული ვაკუუმი შექმნა — აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი “არ იყო მოხსენიებული” ან გაურკვეველი სტატუსით, რამაც სეპარატისტებმა გამოიყენეს საკუთარი კონსტიტუციების (აფხაზეთის 1925 წლის) აღდგენისთვის. ეს იყო იურიდიული შეცდომა, რადგან არ უზრუნველყო ტერიტორიული მთლიანობის იურიდიული საფუძველი.
სახელმწიფოებრივი შეცდომები:
- შევარდნაძის პოლიტიკა კრიტიკდება საგარეო იზოლაციით, ეკონომიკური კრახით და კონფლიქტების მენეჯმენტით, რამაც საქართველო დამოკიდებული გახადა საგარეო ძალებზე,
- აფხაზეთის და სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტების მენეჯმენტი: აფხაზეთში ომი (1992-1993) იყო იძულებითი, მაგრამ შევარდნაძის გადაწყვეტილება (ეროვნული გვარდიის შესვლა) გამოიწვია რუსეთის ჩარევა, რამაც საქართველო დაუცველ მდგომარეობაში დატოვა.
- მოლაპარაკებები არძინბასთან ჩაიშალა (ტერაქტები, პროვოკაციები), რაშიც ადანაშაულებენ აშშ-ის “სტრატეგიას” (მუდმივი მტრობა რუსეთთან).
- ეს იყო სახელმწიფოებრივი შეცდომა, რადგან არ უზრუნველყო საერთაშორისო გარანტიები (გაეროს რეზოლუციები არ იყო ეფექტური).
ეკონომიკური რეფორმების უგულებელყოფა:
- ეკონომიკური რეფორმები შეჩერდა, რამაც გამოიწვია ბიუჯეტის კრახი, საგარეო ვალები და უცხოური ინვესტიციების შემცირება.
- სახელმწიფოებრივად, ეს იყო შეცდომა, რადგან არ განხორციელდა საბაზრო რეფორმები, რამაც ქვეყანა ტოტალურ ბლოკადაში მოაქცია (უშუქობა, შიმშილი).
- ნულოვანი ხელშეკრულება და საგარეო დამოკიდებულება: 1993 წელს (შევარდნაძის დროს) გაფორმებული “ნულოვანი ვარიანტი” — უარი სსრკ-ს აქტივების 1.62%-ზე (~2 მლრდ დოლარი, მათ შორის უცხოური ქონება, Gosstrakh-ის წილი ~550 მლნ დოლარი) — იყო იურიდიული და სახელმწიფოებრივი შეცდომა, რადგან არ უზრუნველყო ბალანსი (სანაცვლოდ გათავისუფლდა ვალებისგან, მაგრამ დაკარგა რესურსები). დსთ-ში შესვლა (1993) და რუსული ბაზები იყო იძულებითი (რუსეთის მუქარა “შუაზე გაყოფაზე”), მაგრამ გააღრმავა დამოკიდებულება.
სამხედრო და უსაფრთხოების სისუსტე:
- არ განახორციელა სამხედრო რეფორმები, რამაც საქართველო სუსტი დატოვა კონფლიქტებში. სახელმწიფოებრივად, ეს იყო შეცდომა, რადგან დამოკიდებული გახდა საგარეო დახმარებაზე (აშშ-ის “ნაცადი სტრატეგია” მუდმივი მტრობისთვის).
ეს შეცდომები, რამაც ერთობლივად, გამოიწვია ე.წ. “ვარდების რევოლუცია” და საქართველოს გრძელვადიანი პრობლემები. თუმცა, ბევრი იყო იძულებითი (საგარეო ზეწოლა აშშ-ის და რუსეთის მხრიდან), და სიმართლის გარკვევა დღესაც რთულია.
შევარდნაძე ხშირად განიხილება როგორც “გარდამავალი ფიგურა”, რომელმაც ქვეყანა სტაბილური დატოვა, მაგრამ კორუფციის და იზოლაციის ფასად. მისი ქმედებები ძირითადად იძულებითი პოლიტიკური მსვლელობები იყო, რომ როგორმე შეეძლო გაპარტახებული ქვეყნის მართველობობის დაშლილი სტრუქტურის აღდგენა.
2003- 2012 წწ
ნეოფაშიზმი საქართველოში
სააკაშვილის მმართველობა ხასითდება, როგორც გარკვეული რეფორმების, ისე ადამიანის უფლებების სისტემური დარღვევებით, რამაც გამოიწვია საერთაშორისო გამოძიებები და სასამართლო საქმეები (ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლო — ECHR-ში რამდენიმე საქმე საქართველოს წინააღმდეგ). დარღვევები მოიცავდა პოლიციის ძალადობას, პოლიტიკურ დევნას და ციხეების კრიზისს.
ციხეების სისტემური დანაშაული და ზედმეტი სასჯელი:
- 2006 წლიდან გამოცხადებული “ნულოვანი ტოლერანტობის” პოლიტიკა (სააკაშვილის განცხადებით, “ნულოვანი ტოლერანტობა კორუფციისა და კრიმინალის მიმართ”) გამოიწვია პატიმართა რაოდენობის ზრდა 9,688-დან (2005) 24,075-მდე (2011), რამაც საქართველო ევროპაში პატიმრების რაოდენობით ლიდერად აქცია.
- იურიდიულად, ეს არღვევდა საერთაშორისო სამართალს (გაეროს წინააღმდეგ წამების კონვენცია, 1984) და საქართველოს კონსტიტუციას (მუხლი 17 —წამების აკრძალვა).
- 2012 წლის სკანდალში (გლდანის ციხე N 8) გამოქვეყნებულმა ვიდეოებმა აჩვენა პატიმრების სექსუალური შეურაცხყოფა, ცემა და დამცირება, რამაც გამოიწვია საზოგადოების მასობრივი პროტესტები.
- ECHR-მა 2011 წელს (საქმე “გირგვლიანი vs. საქართველო”) დაადგინა, რომ სააკაშვილის მთავრობამ “ხელი შეუშალა სამართლიანობას” პოლიტიკური მკვლელობის საქმეში, რამაც სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა დააკისრა,
- წელიწადში ციხეებში პატიმართა ძალადობრივი გზით 142-მდე გარდაცვალება ( 2004-2012 წლებში სულ 801 პატიმარი) იურიდიულად კლასიფიცირდებოდა როგორც “წამება და არაადამიანური მოპყრობა” (Human Rights Watch-ის ანგარიშები).
სამოქალაქო პროტესტების ძალადობრივი ჩახშობა:
- 2007 წლის ნოემბერში ანტისამთავრობო პროტესტების დროს (რომლებიც 50,000-მდე ადამიანს მოიცავდა) პოლიციამ გამოიყენა წყლის ჭავლი, ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები, რამაც გამოიწვია ასობით დაშავებული,
- იურიდიულად, ეს არღვევდა საერთაშორისო სამართალს (გაეროს ადამიანის უფლებათა დეკლარაცია, მუხლი 20 — შეკრების თავისუფლება) და საქართველოს კონსტიტუციას (მუხლი 25).
- 2011 წლის მაისში მსგავსი ჩახშობა მოხდა, სადაც პოლიციამ გამოიყენა არაპროპორციული ძალა, რამაც ECHR-ის საქმეები გამოიწვია.
- ოპოზიციური ტელეკომპანია “იმედის” დახურვა 2007 წელს იურიდიულად კლასიფიცირდებოდა როგორც “ცენზურა” (US State Department-ის ანგარიში).
- პოლიტიკური ოპონენტების : ზურაბ ჟვანიას, ბადრი პატარკაციშვილის და სხვათა გაურკვევლი მკვლელობა,
რაც მნიშვნელოვანია და ფაქტია, რომ 2004 წლიდან საქართველო ღიად მზადდებოდა რაღაც დიდისთვის.
- ჯერ კიდევ 2004 წლიდან, იყო მცდელობა პროვოკაციის მოწყობა და რუსეთის დელეგაციისთვის შავ ზღავში ტერაქტის მოწყობის. დავალების შეუსულებლობისათვის გაურკვევლ ვითარებაში მოიშორეს კიდეც საქართველოს საზღვაო ძალების იმჟამინდელი მეთაური,
- პროვოკაცია ცხინვალში 2004 წელს და პოლიციელების დამცირება- დაჩოქება, რასაც მოჰყვა 2008 წლის უდიდესი სახელმწიფო ღალატი, დანაშაული. პროვოკაცია შეფასებული არაა და დამნაშავებები არ დასჯილა,
- 2004-2012 წლებში რელაურად, ადგილი ჰქონდა აშშ-ს საქართველოს პოლიტიკაში უხეშ ჩარევას, ამერიკის ელჩები იქცნენ ადგილობრივ მეფისნაცვლებად, ხდებოდა საქართველოს, ქართველი ხალხის „საზარბაზნე ხორცად“ გამოყენება,
- რეალურად, დაიტესტა ის, რასაც დღეს აქვს ადგილი უკრინაში: ერის გენოციდი,
- ყოველივეს მოყვა ხალხის სამართლიანი პროტესტი და ნეოფაშიტების დამარცხება 2012 წლის არჩევნებში.
2012-2026 წწ
2012 წლის ხავერდოვანი, სახალხო რევოლუციის შემდეგ, რომელსაც სათავეში , თამამად შეიძლება ეთქვას ეროვნულ გამათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი, მეცენატი ბიძინა ივანიშვილი ედგა, ქვეყანამ შეძლო გათავისუფლებულიყო ნეო.ფაშიზმისგან.
ბიძინა ივანიშვილმა შეძლო და ფაშისტ სააკშვილის უსაფრთხოების სამსახურის მიერ წლების მანძილზე დაშანტაჟებული, დაკომპრომეტირებელი, მოსყიდული ოპოზიციის ნარჩენებისგან თავად ურჩხულის -მიხეილ სააკაშვილის ქვეყნის მმართველობის სადავედან ჩამოშორება.
ქვეყანაში, შინ თუ გარეთ შეწყდა სისტემური ძალადობა, წამება, ქართველი ხალხის ღირსების ფეხქვეშ გათელვა, ამერიკის საცდელ ლაბორატორიად ქცეული ქვეყნის გათავისუფლება.
აშშ იძულებული გახდა უსისხლოდ, დროებით განეშორებინა საქართველოში მიმდინარე პროცესებს აგენტი სააკაშვილი და საკუთარი შორსმიმავალი ზრახვების აღასრულებლად დროებით ჩაენაგრათ უკრაინაში.
ხალხმა უცებ იგრძნო რეალური თავისუფლების ფასი , გათავისუფლდა წლების მანძილზე დანერგილი ნეგატივის, შიშისგან, გაიზარდა ქვეყნის ეკონომიკა, ბიუჯეტი.
თუმც, სტოკჰოლმის სინდრომი დაავადებული საზოგადოების ნაწილს, უფრო სწორედ დასავლეთიდან მართულ თოჯინებს, რომლებიც საკუთარ თავს „ სამოქალაქო საზოგადოებას“ , „არასამათვრობო სექტორს“ უწოდებს მიღებული აქვს დავალება ნებისმიერი გზით , ხერხით, მეთოდით სცადოს მმართველი ძალის დამხობა და ეს დღემდე უკვე ამაოდ, ხუთჯერ!
მათი მიზანი მუდამ ერთადერთია – ჩვენი სამშობლოს უცხო ქვეყნის ინტერესებისათვის შეწირვა. ამას ემატება მმართველ ძალაში 2012 წლიდან ჩანერგილი ე.წ. „ჩაძინებული აგენტურა“, რომელიც მზადაა ნებისმიერ მომენტს უღალატოს – ბიძინა ივანიშვილს.
დღემდე უკვე მრავალმა და მრავალგზის სცადეს მსგავსი – ქვეყნის გაქსუებულმა პრემიერიებმა, სხვადასხვა ჯურის მინისტრებმა, გაშიფრულმა თუ ჯერ კიდევ დაჭერის რიგში მდგარმა მათმა მოადგილეებმა, დახარბებულმა მედროვეებმა.
რას ვიზამთ, Dura lex, sed lex !
მთავრი, მთელს ამ განსხვავებულ ისტორიებში – გუნდია.
გუნდი, რომელიც დღეს საქართველოს მართავს შედგენილია გამოცდილი, პროფესიონალი კაცებით. ის ქართული გუნდია, მისი მეთაურით მეთაური – ბიძინა ივანიშვილით , რომელსაც არც მაგიდაზე ბრახუნის შიშით მილიარდი გაუცვლია ქვეყნის ინტერესებზე, არც მრავლგზის ყალბად გავრცელებული „დაქოლიქლი თვითმფრინავის“ გაქცეულა ქვეყნიდან და არ არსებობს ძალა, რომელიც ხელს ააღებინებს სამშობლოს სიყავრულზე, არ არსებობს შიდა თუ უცხო ძალა , რომელიც მას დასახული მიზნიდან გადაახვევინებს.
საამაყოა ბატონ ბიძინა ივანიშვილის მთელი გუნდი : პრემიერი- ირაკლი კობახიძე, სახელმწიფოს უშიშროების შეფი- მამუკა მდინარაძე, შინაგან საქმეთა მინისტრი – გეკა გელაძე, გენერალური პროკურორი – გიორგი გვარაკიძე, რომლებიც საღად , რეალურად აფასებენ და ითვალისწინებენ ჩვენი ქვეყნის წარსულს, განვლილი შეცდომების გათვალისწინებით უკეთესი მომავალის შესაქმნელად.